Het EU-besluit over zomertijd

De meest gehoorde verklaring is dat de lidstaten het oneens zijn over de tijd waarop ze willen overgaan. Zuidelijke landen — Spanje, Portugal, Italië, Griekenland — neigen naar permanente zomertijd, met als motief lange zomeravonden en het toeristisch belang. Noordelijke landen — Duitsland, Nederland, Polen, Zweden, Denemarken, Finland — neigen naar permanente wintertijd, omdat die dichter bij de zonsstand op hun breedtegraad ligt.

Een tweede verklaring is logistiek. Een continent met meerdere tijdzones dat individuele keuzes toestaat, riskeert een lappendeken. Stel dat Frankrijk voor permanente zomertijd kiest en Duitsland voor permanente wintertijd, dan zou er tussen Straatsburg en Kehl — gemeentes die door een brug zijn verbonden — twee uur tijdsverschil ontstaan. Geen enkel kabinet wil verantwoordelijk zijn voor zo'n scenario.

Een derde, minder uitgesproken reden is dat het dossier politiek weinig oplevert. Wie er hard aan trekt loopt het risico een impopulaire keuze te moeten verdedigen — donkere ochtenden in januari of vroege zonsondergangen in juni — terwijl het niet doorzetten geen electorale prijs heeft. De status quo werkt grosso modo, en is daarmee voor veel regeringen de veiligste uitkomst. De praktische gevolgen van permanente zomertijd en de implicaties van permanente wintertijd liggen dichter bij de keukentafel dan bij Brusselse procedurele teksten.

Voor een formeel Raadsbesluit zijn drie dingen nodig. Eén: een voorzittend land dat het dossier expliciet op de agenda zet en doorduwt. Twee: ten minste 15 lidstaten die het eens worden over een impactanalyse of een coördinatiemechanisme. En drie: een afspraak die de grote, terughoudende lidstaten — vooral Duitsland — niet uitsluit. Geen van deze drie zaken is in de afgelopen vijf jaar gerealiseerd.

Het Spaanse voorzitterschap probeerde het in 2023 voorzichtig, het Belgische voorzitterschap in 2024 nog voorzichtiger. In oktober 2025 bracht de Spaanse premier Pedro Sánchez het onderwerp opnieuw onder de aandacht in de Europese Raad — niet als wetgevend voorstel, maar als politiek signaal. Het kreeg beleefde knikjes, geen concrete vervolgstappen. Het Deense voorzitterschap dat in juli 2025 begon, gaf prioriteit aan andere dossiers.

De meest waarschijnlijke route naar afschaffing loopt daarmee waarschijnlijk niet via een grote politieke beweging, maar via een geleidelijke verschuiving in de kosten-batenanalyse. Wanneer voldoende lidstaten concluderen dat de status quo duurder is dan een gezamenlijke keuze, ontstaat ruimte voor een compromis. Tot die tijd blijft richtlijn 2000/84/EG van kracht, en gaat de klok in heel de EU twee keer per jaar verzet. Daar verandert in 2026 niets aan.